Aktualności

Kulminacja obchodów 70-lecia

Konferencja będąca kulminacją obchodów 70-lecia polskiej informatyki odbyła się 22 listopada na terenie Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych (WEiTI) Politechniki Warszawskiej. W konferencji wzięło udział ponad 100 osób. Hasłem przewodnim obrad była „Historia i przyszłość polskiej informatyki”. W trakcie uroczystego otwarcia głos zabrali: Prezes PTI Włodzimierz Marciński, Minister Cyfryzacji Marek Zagórski, Jego Magnificencja Rektor Politechniki Warszawskiej prof. Jan Szmidt, Dziekan WEiTI prof. Krzysztof Zaremba oraz Zastępca Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej Krzysztof Dyl.

Podczas inauguracji wiceprezes PTI Marek Hołyński podsumował obchody jubileuszu 70-lecia polskiej informatyki. Następnie miało miejsce uroczyste wręczenie Medalu 70-lecia polskiej informatyki prof. Januszowi Kacprzykowi i Włodzimierzowi Marcińskiemu. Statuetki jubileuszowe odebrali: Anna Andraszek, Sebastian Christow, Andrzej Dyżewski, Michał Jaworski, Sławomir Kosieliński, Jarosław Kowalski, Krystyna Pełka-Kamińska, Krzysztof Pietraszkiewicz, Jacek Pulwarski, Krzysztof Silicki, Bolesław Szafrański, Tomasz Szatkowski, Kazimierz Szot, Marek Ujejski, Tadeusz Wilczek.

Część merytoryczna konferencji została podzielona na blok historyczny oraz drugi - przedstawiający współczesne zagadnienia i wyzwania. Tę ostatnią sesję przygotowała Sektorowa Rada ds. Kompetencji - Informatyka. Obrady prowadzili: Tomasz Kulisiewicz, sekretarz Sektorowej Rady ds. Kompetencji - Informatyka oraz Jerzy S. Nowak, Przewodniczący Sekcji Historycznej PTI.

Cześć retrospekcyjną rozpoczął były dyrektor Instytutu Informatyki PW prof. Janusz Sosnowski od przedstawienia historii informatyki na Politechnice Warszawskiej. W latach 50. i 60. w jej murach na Wydziale Elektroniki opracowano Uniwersalną Maszynę Cyfrową (UMC-1). W późniejszym czasie naukowcy z Politechniki zaprojektowali wiele urządzeń do zastosowań w medycynie (Anops, Kardio, Miograf) oraz geodezji i kartografii (kolejne serie maszyn Geo).

Przegląd dokonań informatycznych w całym kraju zaprezentował Jerzy S. Nowak, przewodniczący Sekcji Historycznej PTI. Mimo zniszczeń wojennych, zacofania technologicznego i relatywnie niskich nakładów udało się skonstruować oryginalne polskie komputery – wbrew poważnym ograniczeniom COCOM-u. Pozytywnie należy ocenić efekty zakupu licencji dla przemysłu komputerowego.

Kolejny prelegent - Jerzy Sławiński - opowiedział o zabiegach, które doprowadziły do tego, że wartość eksportu do ZSRR polskich komputerów przekroczyła wysokość eksportu przemysłu stoczniowego. Sukces ten udało się osiągnąć mimo, że "Wielki Brat" teoretycznie nie pozwalał na import systemów komputerowych, a jedynie – podzespołów do ich tworzenia. Systemy były tymczasem znaczącą częścią tego eksportu.

Piotr Dumania przedstawił rozwój produkcji półprzewodników w Naukowo-Produkcyjne Centrum Półprzewodników „CEMI”. Na początku lat 70. wytwarzane były w nim układy scalone małej skali integracji (SSI), a pod koniec dekady – produkowano już układy scalone wielkiej skali integracji (LSI). Pierwsze mikroprocesory powstały na początku lat 80. Okres transformacji przyniósł jednak załamanie produkcji i konieczność korzystania z zagranicznych podzespołów.

Bartłomiej Kluska z IPN przedstawił dokumenty archiwalne dotyczące powstania Krajowego Systemu Informacji (KSI). O zastosowaniu minikomputerów do analizowania i prezentacji wyników zawodów sportowych opowiedział Włodzimierz Marciński, autor systemu MELA.

Włodzimierz Adamski przedstawił polskie aplikacje do wspomagania projektowania (CAD). Systemy Narvik, DAMS i BYTE-FLY służyły do wspomagania inżynierów projektujących samoloty. Prelegent wskazał, że nadchodząca rewolucja przemysłowa 4.0 rozszerza wykorzystanie systemów CAD-owskich poza projektowanie – na automatyczne systemy produkcji i montażu.

Ostatnią prezentację w bloku historycznym przedstawił Witold Staniszkis – autor koncepcji oprogramowania bazodanowego RODAN (Racjonalnej Organizacji Danych). Było ono wykorzystywane zarówno w zakładach przemysłowych, jak i w administracji państwowej, a także – na zasadzie licencji – zagranicą, we Włoszech.

W przerwie konferencji uczestnicy mogli obejrzeć przygotowaną przez PTI wystawę historyczną prezentującą kamienie milowe rozwoju polskiej informatyki.

Sesja dotycząca współczesnych trendów i wyzwań została zainaugurowana przez Dyrektora Instytutu Informatyki Politechniki Warszawskiej, dr hab. inż. Jarosława Arabasa , prof. PW. Omówił on wyzwania, przed jakimi staje kadra akademicka wobec dużej konkurencyjności rynku pracy dla informatyków.

Redaktor Edwin Bendyk podsumował zmiany społeczne związane z postępującą cyfryzacją, w tym cyfrowy indywidualizm. Przedstawił także prognozy przemian instytucjonalnych – koniec cyfrowego lesefryzmu oraz konieczność przedefiniowania organizacji państwa i społeczeństwa, analogiczną do tej, która nastąpiła po wynalezieniu druku.

Prof. Jan Madey opowiedział o sukcesach w kształceniu największych polskich talentów informatycznych. Wyniki konkursów na poziomie szkół średnich (Olimpiada Informatyczna) oraz wyższych (Międzynarodowe Akademickie Zawody w Programowaniu Zespołowym) plasują nas w ścisłej światowej czołówce.

Na zakończenie konferencji uczestnicy mogli poznać historię powstania i zakres działa Muzeum Historii Komputerów i Internetu z Katowic. Krótkie wystąpienie w części końcowej wygłosił także Adrian Kapczyński z Sekcji Przyszłości PTI. Obrady zamknęła Beata Ostrowska, Przewodnicząca Sektorowej Rady ds. Kompetencji – Informatyka.

fotografie i tekst: Paulina Giersz, korekta: Jerzy Sławiński, Jerzy Słomczyński, Jerzy Nowak